Wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec kobiet w ciąży i matek z dziećmi w Polsce – aspekty prawne, penitencjarne i wychowawcze

Abstrakt

Problematyka kobiety w izolacji penitencjarnej nie jest często podejmowana na gruncie opracowań naukowych. Bogata literatura penitencjarna przeważnie odnosi się do rozmaitych aspektów wykonywania kary pozbawienia wolności względem ogółu populacji więziennej, którą w niemalże 95% stanowią mężczyźni. Warunkuje to, iż płeć rzadko stanowi kategorię analityczną we wskazanej literaturze przedmiotu. Rosnąca liczba przestępstw popełnianych przez przedstawicielki płci żeńskiej i coraz większa populacja więzienna kobiet wypełniających funkcje matek skłaniają do podjęcia tak określonej problematyki na gruncie naukowym. Przedmiotem artykułu jest wykonywanie kary pozbawienia wolności względem kobiet w ciąży i matek z dziećmi. Analiza ukierunkowana na aspekty prawne, w tym szczególnie karne i penitencjarne, oraz resocjalizacyjne umożliwiła przedstawienie specyfiki postępowania ze skazanymi w ciąży i matkami przebywającymi z dziećmi w warunkach izolacji penitencjarnej. Artykuł stanowi próbę ukazania dualistycznej wizji zakładu karnego jako środowiska kształtowania relacji na linii rodzic– dziecko. Kontrowersyjna problematyka przebywania w izolacji penitencjarnej skazanych w ciąży oraz dzieci wraz z matkami odbywającymi karę pozbawienia wolności została przedstawiona z uwzględnieniem czynników środowiskowych, podkreślając zarówno ich pozytywne, jak i negatywne znaczenie dla prawidłowego przebiegu resocjalizacji osadzonych, ich zdolności do pozytywnej readaptacji społecznej w przyszłości oraz dla rozwoju dzieci przebywających w przywięziennych placówkach.