Korzystanie z telefonu przez skazanego w świetle nowelizacji artykułu 105b Kodeksu karnego wykonawczego

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza nowelizacji art. 105b Kodeksu karnego wykonawczego z 17 września 2022 r. w kontekście jej zgodności z krajowymi i międzynarodowymi standardami ochrony praw osób pozbawionych wolności. Tezą opracowania jest stwierdzenie, że nowelizacja, mimo deklarowanego charakteru gwarancyjnego, w praktyce doprowadziła do nadmiernego ograniczenia prawa osadzonych do kontaktu telefonicznego, co skutkuje osłabieniem więzi rodzinnych oraz utrudnieniem realizacji celów resocjalizacyjnych kary pozbawienia wolności. Analiza praktyki stosowania znowelizowanych przepisów, w szczególności regulaminów wewnętrznych jednostek penitencjarnych oraz danych pochodzących z wizytacji przeprowadzonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazuje na utrwaloną tendencję do zawężającej wykładni art. 105b Kodeksu karnego wykonawczego, traktującej minimalny standard jednego połączenia tygodniowo jako maksymalny dopuszczalny limit. W artykule wykazano, że taka praktyka pozostaje w sprzeczności z Konstytucją RP, Europejską Konwencją Praw Człowieka, Europejskimi Regułami Więziennymi oraz Konwencją o prawach dziecka. W konkluzji sformułowano postulaty de lege ferenda zmierzające do przywrócenia gwarancyjnego charakteru art. 105b Kodeksu karnego wykonawczego poprzez zwiększenie minimalnej liczby rozmów telefonicznych oraz ujednolicenie praktyki ich realizacji w jednostkach penitencjarnych.